Tirzepatid
Mounjaro, Zepbound, LY3298176
GIP ve GLP-1 reseptörlerini birlikte uyaran reçeteli ilaç. Tip 2 diyabet ve obezite için onaylı; haftada bir uygulanır.
Amino asit dizisi
20. kalıntıdaki lizine bağlayıcı üzerinden C20 yağ diasidi eklidir.
2. ve 13. pozisyonlardaki Aib kalıntıları enzim direncini artırır.
Nedir?
İki farklı bağırsak hormonunun (GIP ve GLP-1) reseptörüne birden etki eden ilk onaylı ilaçtır. 39 amino asitlik zinciri doğal GIP dizisinden türetilmiştir.
Kökeni. Eli Lilly tarafından GIP hormonunun iskeleti üzerine geliştirildi. ABD'de 2022'de tip 2 diyabet (Mounjaro), 2023'te kilo yönetimi (Zepbound) için onaylandı.
Nasıl çalıştığı düşünülüyor?
GLP-1 reseptörü üzerinden insülin salınımını artırıp iştahı azaltırken GIP reseptörü üzerinden ek metabolik etkiler gösterir. İki etkinin katkısının nasıl paylaşıldığı hâlâ araştırılıyor.
Araştırmalar ne diyor?
Riskler ve bilinmeyenler
- Semaglutidle aynı kutu uyarısını taşır: medüller tiroid kanseri veya MEN2 öyküsü olanlarda kullanılmaz.
- Sık yan etkiler bulantı, ishal, kusma, kabızlık ve iştahsızlıktır.
- Mide boşalmasını yavaşlattığı için ağızdan alınan doğum kontrol haplarının etkisini azaltabilir; ruhsat bilgisinde ek yöntem önerilir.
- Pankreatit ve safra kesesi hastalığı bildirilen ciddi riskler arasındadır.
Yasal durum
ABD ve Avrupa Birliği'nde onaylıdır; reçeteyle ve hekim gözetiminde kullanılır.
FDA, internetten satılan ve eczanede hazırlanan tirzepatid ürünleri konusunda uyarılar yayımladı.
Tirzepatid hakkında sorunuz mu var?
Telefon ya da e-postanızdan birini bırakmanız yeterli; size dönelim.
Bu bileşik hakkında sorKaynaklar
- [1]SURMOUNT-1 (2022), New England Journal of Medicine
- [2]SURMOUNT-5 (2025), New England Journal of Medicine
- [3]PubChem CID 166567236: Tirzepatide
- [4]FDA: Onaysız GLP-1 ürünleriyle ilgili uyarılar
Son gözden geçirme Eylül 2026. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Mevzuat ve araştırma bulguları değişebilir.